Tên đề tài: “Hiện tượng rối loạn sinh lý trái sầu riêng (Durio zibethinus Murr.) và giải pháp khắc phục”

Tác giả: Nguyễn Huỳnh Dương, Khóa: 2023

Ngành: Khoa học cây trồng; Mã số: 9620110. Nhóm ngành: Nông, lâm nghiệp và thủy sản.

Người hướng dẫn chính: GS.TS. Trần Văn Hâu, Hội Làm vườn TP Cần Thơ

Người hướng dẫn phụ:  GS.TS. Lê Vĩnh Thúc, Đại học Cần Thơ

. Tóm tắt nội dung luận án

Sầu riêng (Durio zibethinus Murr.) là loại cây có giá trị kinh tế cao nhưng trong sản xuất thường bị hạn chế bởi hiện tượng rối loạn sinh lý. Bên cạnh đó, Musang King là giống sầu riêng mới được phát triển ở Việt Nam trong thời gian gần đây nên chưa có nhiều nghiên cứu về hiện tượng rối loạn sinh lý một cách khoa học và chi tiết, phần lớn chỉ là những ghi nhận, mô tả. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, luận án được triển khai từ tháng 10/2023 đến tháng 10/2025 tại các phòng thí nghiệm của Đại học Cần Thơ và các thí nghiệm ngoài đồng ở Sóc Trăng, Hậu Giang và thành phố Cần Thơ (nay tất cả là thành phố Cần Thơ) nhằm khắc phục hiện tượng rối loạn sinh lý trên giống sầu riêng Musang King.

Trước hết luận án đã xác định được sầu riêng Musang King có ba dạng của hiện tượng rối loạn sinh lý là cứng cơm và mất màu, cứng cơm, cháy múi. Hiện tượng rối loạn sinh lý xuất hiện ở cả vụ thuận và vụ nghịch. Hiện tượng rối loạn sinh lý xuất hiện vào thời điểm 70 ngày sau khi đậu trái, tế bào bị rối loạn sinh lý không có hoặc có rất ít tinh bột. Đây là cơ sở quan trọng để tiến hành xây dựng giải pháp quản lý dinh dưỡng khắc phục hiện tượng rối loạn sinh lý.

Tiếp theo, luận án đã xác định được giải pháp quản lý dinh dưỡng khắc phục hiện tượng rối loạn sinh lý sầu riêng Musang King tại Đồng bằng Sông Cửu Long bằng cách (1) bón phân NPK tỷ lệ 2:1:1 liều lượng 0,75 kg/cây/lần thời điểm 30 ngày sau khi đậu trái; (2) phun Ca(NO₃)₂ nồng độ 0,4% qua lá và trái thời điểm 40 ngày sau khi đậu trái; (3) bón phân NPK tỷ lệ 2:1:3 liều lượng 0,75 kg/cây/lần thời điểm 45 ngày sau khi đậu trái (4) phun MgSO₄  nồng độ 0,2% qua lá và trái thời điểm 50 ngày sau khi đậu trái (5) bón phân NPK tỷ lệ 1:1:3 liều lượng 0,75 kg/cây/lần thời điểm 60 ngày sau khi đậu trái.

Nhìn chung, kết quả của luận án đã khắc phục hiện tượng rối loạn sinh lý trái sầu riêng Musang King tại Đồng bằng Sông Cửu Long nâng cao chất lượng trái và áp dụng trực tiếp vào thực tiễn sản xuất

2. Những kết quả mới của luận án

Luận án đã xác định được tỷ lệ, lượng phân NPK bón vào giai đoạn 30, 45 60 ngày sau khi đậu trái, phun canxi và magiê giai đoạn phát triển trái có ảnh hưởng đến hiện tượng rối loạn sinh lý trên trái sầu riêng Musang King. Xác định được tỷ lệ và liều lượng phân NPK, nồng độ Ca(NO₃)₂ và MgSO₄ có hiệu quả khắc phục hiện tượng rối loạn sinh lý trên giống sầu riêng Musang King. Xây dựng được giải pháp quản lý dinh dưỡng (bón phân NPK liều lượng 0,75 kg/cây/lần với tỷ lệ NPK 2:1:1 thời điểm 30 ngày sau khi đậu trái, 2:1:3 thời điểm 45 ngày sau khi đậu trái và 1:1:3 thời điểm 60 ngày sau khi đậu trái) và phun Ca(NO₃)₂ nồng độ 0,4% thời điểm 40 ngày sau khi đậu trái và MgSO₄ nồng độ 0,2% thời điểm 50 ngày sau khi đậu trái) cho giống sầu riêng Musang King giai đoạn phát triển trái, áp dụng vào thực tiễn sản xuất.

3. Các ứng dụng/khả năng ứng dụng trong thực tiễn, các vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu

Luận án đã xác định được các yếu tố và sự liên quan của các yếu tố gây ra hiện tượng rối loạn sinh lý và giải pháp khắc phục hiện tượng rối loạn sinh lý có hiệu quả trên giống sầu riêng Musang King ở vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. Kết quả nghiên cứu của luận án là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị cho các nghiên cứu tiếp theo về hiện tượng rối loạn sinh lý cơm trái sầu riêng, phục vụ cho công tác đào tạo và giảng dạy trong lĩnh vực khoa học cây trồng. Luận án có thể có thể áp dụng trực tiếp vào sản xuất vì đã xây dựng được giải pháp quản lý dinh dưỡng có hiện quả khắc phục hiện tượng rối loạn sinh lý trên giống sầu riêng Musang King có thể áp dụng vào thực tiễn sản xuất, nâng cao chất lượng cơm trái giống sầu riêng này tại vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. Trong thời gian tới cần nghiên cứu sâu về cấu trúc của tế bào để xác định được nguyên nhân gây ra hiện tượng rối loạn sinh lý cụ thể hơn.

Thesis title: Physiological disorders of durian (Durio zibethinus Murr.) and potential mitigation strategies

- Major: Crop Science                                    Code: 9620110

- Full name of PhD student: Nguyen Huynh Duong         Year: 2023   2^nd

- Main Supervisor: Professor, Dr. Tran Van Hau

- Secondary Supervisor: Professor, Dr. Le Vinh Thuc

- Educational institution: Can Tho University

1. Content of thesis summary

Durian (Durio zibethinus Murr.) is a high-value fruit crop; however, its production is often constrained by the occurrence of physiological disorders. In addition, Musang King, a cultivar that has been recently introduced and developed in Vietnam, has not yet been extensively studied with respect to these physiological disorders. Most existing information is limited to general observations and descriptive reports rather than systematic scientific investigations. In response to these practical challenges, this dissertation was conducted from October 2023 to October 2025. The research was carried out in the laboratories of Can Tho University, with field experiments established in Soc Trang, Hau Giang, and Can Tho City (currently all administratively belonging to Can Tho City). The primary objective of this study was to investigate and develop effective solutions to mitigate physiological disorders in Musang King durian.

The dissertation initially identified three types of physiological disorders occurring in Musang King durian fruit, including pulp hardening accompanied by discoloration, pulp hardening, and aril burn. These physiological disorders were observed in both the main cropping season and the off-season production period. The onset of these physiological disorders was detected at approximately 70 days after fruit set. Microscopic observations indicated that cells affected by physiological disorders contained little or no starch granules, suggesting a disruption in normal carbohydrate accumulation during fruit development. These findings provide an important scientific basis for developing nutrient management strategies aimed at mitigating physiological disorders in Musang King durian.

Subsequently, the dissertation established an effective nutrient management strategy to mitigate physiological disorders in Musang King durian cultivated in the Mekong Delta region. The recommended management protocol includes the application of NPK fertilizer at a ratio of 2:1:1 at a rate of 0.75 kg tree⁻¹ per application at 30 days after fruit set, followed by foliar and fruit spraying of Ca(NO₃)₂ at a concentration of 0.4% at 40 days after fruit set. This is followed by the application of NPK fertilizer at a ratio of 2:1:3 at the same rate (0.75 kg tree⁻¹ per application) at 45 days after fruit set, together with foliar and fruit spraying of MgSO₄ at a concentration of 0.2% at 50 days after fruit set. Finally, NPK fertilizer at a ratio of 1:1:3 is applied at 0.75 kg tree⁻¹ per application at 60 days after fruit set. This nutrient management regime was demonstrated to effectively reduce the incidence of physiological disorders in Musang King durian during the fruit development stage under production conditions in the Mekong Delta.

Overall, the findings of this dissertation provide effective solutions to mitigate physiological disorders in Musang King durian fruit cultivated in the Mekong Delta region, thereby improving fruit quality and offering practical management strategies that can be directly applied in commercial production.

2. The novel aspects from the thesis

The dissertation determined that the NPK fertilizer ratios and application rates at 30, 45, and 60 days after fruit set, as well as calcium and magnesium foliar applications during the fruit development stage, significantly influenced the occurrence of physiological disorders in Musang King durian fruits. The study identified effective NPK fertilizer ratios and application rates, together with appropriate concentrations of Ca(NO₃)₂ and MgSO₄, for mitigating physiological disorders in Musang King durian.

Based on these findings, a nutrient management strategy was developed for Musang King durian during the fruit development stage and is applicable to commercial production. The strategy consists of applying NPK fertilizer at a rate of 0.75 kg tree⁻¹ application⁻¹ with N:P:K ratios of 2:1:1 at 30 days after fruit set, 2:1:3 at 45 days after fruit set, and 1:1:3 at 60 days after fruit set, combined with foliar spraying of Ca(NO₃)₂ at a concentration of 0.4% at 40 days after fruit set and MgSO₄ at a concentration of 0.2% at 50 days after fruit set.

3. Application prospect and suggestions for further study

The dissertation identified the major factors and elucidated the relationships among factors responsible for the occurrence of physiological disorders in durian pulp, and developed effective mitigation strategies for these disorders in the Musang King durian cultivar cultivated in the Mekong Delta region. The findings of this study provide a valuable scientific reference for future research on physiological disorders affecting durian fruit pulp, and contribute to teaching and training activities in the field of crop science and horticultural science. Furthermore, the results of this dissertation have strong practical applicability to commercial production. Effective nutrient management strategies were developed to mitigate physiological disorders in the Musang King cultivar. These management practices can be directly applied in commercial orchards to enhance the pulp quality and market value of Musang King durian cultivated in the Mekong Delta region. In future studies, more in-depth investigations focusing on cellular structure and ultrastructural characteristics are required to more precisely elucidate the underlying mechanisms responsible for these physiological disorders.

• Xem chi tiết nội dung luận án
• Xem thông tin đăng tải tại Website Bộ giáo dục và Đào tạo. (Nhập tên NCS vào ô tìm kiếm)